Edukacja obywatelskasprawdziany i lekcje · liceum i technikum

Strona główna / Edukacja obywatelska: tematy lekcji do siedmiu działów

Plan pracy · tematy lekcji

Edukacja obywatelska: tematy lekcji do siedmiu działów

Pięć propozycji tematów do każdego działu, ułożonych wokół wymagań podstawy programowej. Metody są aktywizujące, tak jak zaleca rozporządzenie.

Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski, pedagog, magister terapii pedagogicznej · aktualizacja: 9 listopada 2026

Tematy lekcji według działów

To nasze propozycje tytułów lekcji. Większość tematów mieści się w jednej lekcji, a symulacja Sejmu czy debata mogą potrzebować dwóch. Przy tematach, które mają formę zadania praktycznego, pasuje element z listy osiemnastu działań.

DziałPropozycje tematów
Dział I: Ja i społeczeństwo
  • Co znaczy być dobrym obywatelem? Debata o patriotyzmie
  • Konformizm w grupie: eksperyment myślowy i analiza przypadku
  • Stereotypy, uprzedzenia, mowa nienawiści: jak reagować
  • Konflikt w grupie: trzy metody rozwiązania
  • Co nas łączy, a co dzieli? Analiza badań opinii
Dział II: Szkoła jako wspólnota
  • Statut szkoły: kto go pisze i co z niego wynika
  • Prawa i obowiązki ucznia: studia przypadków
  • Samorząd klasowy, szkolny, rada szkoły: porównanie
  • Diagnoza problemu szkoły i wniosek do samorządu
  • Mediacje rówieśnicze: gra ról
Dział III: Społeczność lokalna i regionalna
  • Moja miejscowość: dziedzictwo i wyzwania
  • Gmina, powiat, województwo: kto za co odpowiada
  • Budżet obywatelski: od pomysłu do wniosku
  • Młodzieżowa rada: kto w niej działa w mojej okolicy
  • Wizyta w urzędzie: dowód osobisty i inne sprawy
Dział IV: Demokracja i prawo
  • Totalitaryzm, autorytaryzm, demokracja: tabela porównawcza
  • Konstytucja w codziennych sytuacjach
  • Wybory i zasady prawa wyborczego
  • Prawa człowieka: jak zgłosić naruszenie
  • Pierwsza praca: umowa o pracę, zlecenie, staż
Dział V: Polska – władza, świat polityki i sfera publiczna
  • Jak powstaje ustawa? Symulacja Sejmu
  • Prezydent, rząd, sądy: kto za co odpowiada
  • Trójpodział władzy: spór o równowagę
  • Informacja publiczna: wniosek do urzędu
  • Dezinformacja: jak sprawdzić źródło
Dział VI: Polska w Europie
  • Instytucje UE: gra w uchwalanie prawa
  • Cztery swobody w życiu młodego człowieka
  • Bilans członkostwa Polski: debata
  • Programy dla młodych: edukacja, praca, wolontariat
  • Europejska inicjatywa obywatelska
Dział VII: Świat globalnych zależności
  • NATO i ONZ: porównanie organizacji
  • Problemy globalne, działania lokalne
  • Skąd się bierze to, co kupujemy: łańcuchy dostaw
  • Kryzys klimatyczny: co może zrobić obywatel
  • Bieżące wydarzenie międzynarodowe: weryfikacja źródeł

Jak układać plan roku

  1. Zaplanuj miejsce na działania i projekt
    Zarezerwuj w harmonogramie co najmniej cztery działania na ucznia oraz czas na projekt grupowy: ustalenie celu, harmonogram, realizację, prezentację i podsumowanie.
  2. Łącz tematy z bieżącymi wydarzeniami
    Podstawa pozwala wykorzystywać bieżące przykłady. Zachowaj neutralność i opieraj się na źródłach.
  3. Oceniaj argumentację, nie poglądy
    Kryteria oceny wypowiedzi dotyczą uzasadnienia, użycia źródeł i szacunku dla rozmówcy.

Pytania

Ile lekcji przeznaczyć na jeden dział?

Podstawa nie narzuca liczby godzin na dział. W liceum przedmiot ma w całym cyklu 3 godziny tygodniowo (2 w klasie II i 1 w klasie III), czyli rzędu stu lekcji, a w technikum także 3 godziny (po 1 w klasach II–IV). Od tej puli odlicz czas na praktyczne działania i projekt, a resztę rozdziel na siedem działów według planu swojej szkoły.

Od czego zacząć rok szkolny?

Od działu I albo od diagnozy: uczniowie wybierają sprawę, którą chcą zmienić, i przez cały rok wracają do niej w kolejnych działach. To ułatwia projekt i działania.

Jak ułożyć plan roku z edukacji obywatelskiej?

Zarezerwuj czas na co najmniej cztery działania obywatelskie i projekt grupowy, a pozostałe lekcje rozdziel na siedem działów. Dopasuj to do wymiaru godzin w swojej szkole: w liceum 2 godziny tygodniowo w klasie II i 1 w klasie III.

Które tematy nadają się do symulacji lub debaty?

Symulacja Sejmu i uchwalania ustawy (dział V), gra w uchwalanie prawa UE (dział VI), debata o patriotyzmie (dział I) oraz debata o bilansie członkostwa Polski w Unii Europejskiej (dział VI).