Czym jest samorząd uczniowski
Zgodnie z Prawem oświatowym samorząd uczniowski tworzą wszyscy uczniowie szkoły. Organy samorządu są jedynymi reprezentantami ogółu uczniów. Zasady wybierania i działania organów określa regulamin uchwalany przez ogół uczniów w głosowaniu równym, tajnym i powszechnym. Regulamin nie może być sprzeczny ze statutem szkoły. Sprawdź zawsze aktualny tekst ustawy, bo przepisy bywają nowelizowane.
Z czym samorząd może wystąpić do szkoły
Samorząd może przedstawiać radzie szkoły, radzie pedagogicznej i dyrektorowi wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły. Ustawa wymienia w szczególności podstawowe prawa uczniów:
- prawo do zapoznawania się z programem nauczania, jego treścią, celami i stawianymi wymaganiami;
- prawo do jawnej i umotywowanej oceny postępów w nauce i zachowaniu;
- prawo do organizacji życia szkolnego, umożliwiające zachowanie właściwych proporcji między wysiłkiem szkolnym a możliwością rozwijania i zaspokajania zainteresowań;
- prawo redagowania i wydawania gazety szkolnej;
- prawo organizowania działalności kulturalnej, oświatowej, sportowej oraz rozrywkowej zgodnie z własnymi potrzebami i możliwościami organizacyjnymi, w porozumieniu z dyrektorem;
- prawo wyboru nauczyciela pełniącego rolę opiekuna samorządu.
Co powinien zawierać regulamin samorządu
| Element regulaminu | Pytanie, na które odpowiada |
|---|---|
| Nazwa i cele | Czym jest samorząd i czemu służy? |
| Organy | Kto wchodzi w skład zarządu, jakie funkcje pełnią? |
| Ordynacja wyborcza | Kto może kandydować i głosować, jak wyglądają wybory? Szczegóły |
| Kadencja i odwołanie | Na jak długo wybieramy i kiedy można zmienić władze? |
| Tryb podejmowania uchwał | Ilu głosów trzeba, by decyzja była ważna? |
| Opiekun | Jak wybieramy nauczyciela opiekuna? |
| Zmiany regulaminu | Kto i w jakim głosowaniu może go zmienić? |
Dziesięć pomysłów na działania samorządu
- Ankieta o potrzebach uczniów z raportem dla dyrekcji.
- Szkolny budżet partycypacyjny z małą pulą na pomysły uczniów.
- Dzień bez dzwonka lub dzień dobrych praktyk.
- Szkolna gazetka lub profil z relacjami z posiedzeń.
- Konsultacje projektu zmiany w statucie.
- Wymiana podręczników i zbiórka rzeczy dla potrzebujących.
- Spotkanie z radnym lub przedstawicielem rady gminy.
- Szkolna debata kandydatów przed wyborami.
- Mentoring: starsi uczniowie wspierają młodszych.
- Podsumowanie roku: raport samorządu z wykonanych obietnic.
Praca samorządu spełnia wymaganie działu II (opis idei samorządności i wykorzystanie mechanizmu włączania uczniów w decydowanie) oraz może być jednym z czterech praktycznych działań obywatelskich: kandydowanie w wyborach szkolnych z kampanią.
Karty pracy o samorządzie
Zestaw dla starszych klas szkoły podstawowej opisuje samorząd uczniowski, gminę, powiat i województwo. Komplet dla liceum obejmuje działy I i II.
Pytania
Samorząd tworzą wszyscy uczniowie szkoły. Organy samorządu są jedynymi reprezentantami ogółu uczniów (Prawo oświatowe).
Ogół uczniów, w głosowaniu równym, tajnym i powszechnym. Regulamin nie może być sprzeczny ze statutem szkoły.
Nie decyduje o statucie, ale może przedstawiać wnioski i opinie radzie szkoły, radzie pedagogicznej i dyrektorowi we wszystkich sprawach szkoły.
Ustawa tego nie określa. Liczbę i nazwy funkcji ustala regulamin samorządu, np. przewodniczący, zastępca, sekretarz i skarbnik.